Energiekosten per maand uitgelegd: waarom ze verschillen per seizoen

Wat zijn energiekosten per maand eigenlijk?

Energiekosten per maand zijn de bedragen die je betaalt voor gas, stroom en soms warmte. Je energierekening bestaat uit een voorschotbedrag dat je maandelijks betaalt. Aan het eind van het jaar komt de eindafrekening: energieleveranciers vergelijken je werkelijke verbruik met je voorschotten.

Het verschil krijg je terug of moet je bijbetalen. De kosten hangen af van je verbruik, de energiebelasting, de leveringskosten en het BTW-tarief.

De overheid bepaalt de hoogte van de belastingen en heffingen. De energieleverancier bepaalt de leveringskosten en de tarieven voor stroom en gas.

Het maandbedrag is dus een schatting. Die schatting is gebaseerd op je verbruik van het voorgaande jaar. Verandert je verbruik? Dan verandert je maandbedrag niet automatisch.

Dan moet je dat zelf doorgeven. Waarom is dit nu zo interessant?

Omdat je verbruik nooit hetzelfde is. In de zomer verbruik je minder gas dan in de winter. In de winter stook je, warm je water op en zit je vaker binnen. In de zomer is het vooral stroom voor verlichting, apparaten en misschien een ventilator.

Waarom verschillen energiekosten per maand zo enorm?

De grootste boosdoener is de verwarming. In Nederland stoken veel huishoudens met gas.

De gemiddelde Nederlander verbruikt ongeveer 1.200 m³ gas per jaar. De een meer, de ander minder. Dit verbruik zit vooral in de koude maanden.

Stel: je hebt een hoekwoning met een slecht geïsoleerde zolder. In januari verbruik je 200 m³ gas.

In juli is dat 10 m³. Dat verschil zie je direct terug op je energierekening. Naast gas is er natuurlijk stroom.

Het stroomverbruik berekenen is vaak constanter door het jaar heen, al zit er ook hier verschil in.

In de winter gebruiken we meer licht. In de zomer draait de koelkast misschien harder.

En in de zomer kan het zonnepaneel-opbrengst flink stijgen, waardoor je minder stroom hoeft in te kopen. Energiebelastingen en netbeheerkosten zijn vaak vast. Die betaal je per kuub gas en per kWh stroom. Deze kosten veranderen per 1 januari.

Soms stijgen ze, soms dalen ze. En vergeet de salderingsregeling niet. Heb je zonnepanelen?

Dan mag je de opgewekte stroom aftrekken van de stroom die je afneemt. In de zomer lever je terug, in de winter neem je af. Dat maakt je maandbedrag heel wisselend.

De werking: hoe ontstaat jouw maandbedrag?

Je energieleverancier berekent je maandbedrag op basis van een aantal factoren. Allereerst je verbruik uit het verleden. Geen historie?

Dan wordt een schatting gemaakt. Daarnaast kijk je naar het leveringstarief.

Dit is de prijs per kWh stroom en per m³ gas die je betaalt aan je leverancier. Dit tarief bestaat uit drie delen: de kale energieprijs, de belastingen en de BTW. De kale energieprijs is de prijs die je leverancier rekent voor de inkoop.

De belastingen zijn: energiebelasting, opslag duurzame energie (ODE) en de vastrecht- en netbeheerkosten. De BTW is 21% over de totaalprijs.

Stel: je verbruikt 300 kWh stroom per maand. Je leverancier rekent 0,30 euro per kWh. Dan is de kale prijs 90 euro. Daarbovenop komen belastingen en netbeheer.

Die bedragen ongeveer 0,15 euro per kWh. Totaal: 135 euro per maand.

Voor gas werkt het precies zo. Het verbruik is vaak hoger in de winter. Daarom betaal je in de zomer minder voorschot, maar in de winter meer.

Een tweede factor is de termijnbedrag. Dit is het bedrag dat je maandelijks betaalt.

De leverancier berekent dit door je jaarverbruik te delen door 12. Je kunt je termijnbedrag altijd aanpassen. Doe dit bij voorkeur na de eindafrekening. Zo voorkom je dat je te veel of te weinig betaalt.

Prijzen en modellen: hoeveel betaal je per maand?

Om je een idee te geven: de gemiddelde energierekening voor een huishouden van 2 personen met een verbruik van 1.500 kWh stroom en 1.200 m³ gas ligt in 2024 rond de 250 à 300 euro per maand.

Voor een alleenstaande met een verbruik van 900 kWh en 500 m³ gas ligt dit lager, rond de 150 à 180 euro per maand. Een groot gezin met een verbruik van 3.500 kWh en 1.800 m³ gas betaalt al snel 400 tot 500 euro per maand.

Het model dat energieleveranciers gebruiken is simpel: Vastrecht + Netbeheer + Energiebelasting + ODE + BTW + Leveringstarief = Jouw maandbedrag. De variatie zit vooral in het leveringstarief. Sommige leveranciers bieden een vast tarief voor een jaar, andere een variabel tarief dat ieder kwartaal wijzigt. Stel: je kiest voor een vast contract van 1 jaar.

Je betaalt 0,32 euro per kWh en 1,20 euro per m³ gas.

Je maandbedrag is dan voorspelbaar. Kies je voor een variabel contract? Dan kan je tarief in januari plots 0,40 euro per kWh zijn en in juli 0,28 euro.

Je maandbedrag schommelt dus mee met de markt. Let op: de netbeheerkosten verschillen per regio. In Amsterdam betaal je meer dan in Friesland.

Praktische tips om je energiekosten per maand te beheersen

1. Check je verbruik maandelijks en bekijk de lagere energiekosten in de zomer.

Gebruik een energieverbruikmanager of een slimme meter. Zo zie je direct wanneer je pieken hebt. 2.

Pas je voorschotbedrag aan na de eindafrekening. Te veel betaald? Vraag om een verlaging. Te weinig?

Verhoog direct om een hoge eindafrekening te voorkomen. 3. Isolatie is key.

Voorkom dat je gestookte warmte verliest. Dakisolatie, spouwmuurisolatie en dubbel glas leveren direct besparing op. 4. Wek je eigen stroom op.

Zonnepanelen verlagen je afname en zorgen voor saldering. In de zomer lever je terug, in de winter neem je af.

Dat maakt je maandbedrag stabieler. 5. Let op de thermostaat.

Verlaag de temperatuur met 1 graad? Dat scheelt 5 à 7% op je gasrekening.

6. Sluit een contract met een vast tarief als de energieprijzen laag zijn. Zo ben je verzekerd van een stabiel maandbedrag. Bekijk ook onze checklist om energiekosten laag te houden.

7. Gebruik een energievergelijker. Stap elk jaar over.

Nieuwe klanten krijgen vaak welkomstkortingen die je maandbedrag drukken. 8. Let op de einddatum van je contract.

Blijf je te lang bij dezelfde leverancier? Dan betaal je vaak te veel.

9. Zet apparaten uit in plaats van op stand-by.

Een gemiddeld huishouden verbruikt 500 kWh per jaar aan standby-verbruik. 10. Was op een lagere temperatuur en gebruik de droger minder. Dit scheelt stroom.