Checklist: is je thermostaat regeling optimaal ingesteld voor je spa?

Checklist: Je thermostaat en verwarmingssysteem

Een spa is een investering in je vrije tijd, maar een onnodig hoge energierekening kan de pret flink bederven.

Je thermostaat is de spil van je spa-ervaring, en vaak staat die standaard veel te hoog ingesteld. Je wilt natuurlijk wel die heerlijke warme bubbelbad-ervaring, zonder dat je meteen een tweede energiecontract nodig hebt.

Deze checklist helpt je om je thermostaat en verwarmingsinstellingen scherp te krijgen. We focussen op wat jij direct kunt doen om energie te besparen en je spa optimaal te benutten. Geen ingewikkelde theorie, maar concrete acties die je vandaag nog kunt uitvoeren. Weet je nog niet welke spa je hebt?

Check dan even de handleiding of de sticker op het filterhuis. De meeste moderne opblaasbare spa's, zoals de Intex PureSpa Bubble Therapy 4-persoons of de Bestway Lay-Z-Spa Milan AirJet Plus, hebben een digitaal bedieningspaneel met duidelijke temperatuurknoppen.

Oudere of simpele modellen hebben soms maar één aan/uit-knop voor verwarming, en dat vereist een andere aanpak.

De juiste temperatuur: je comfort versus je energierekening

Stap 1 is simpel: kijk naar het getal dat je nu ingesteld hebt staan.

Veel mensen zetten hun spa op 40°C of zelfs hoger, puur omdat het kan. Dit is echter zonde van je geld en vaak niet eens comfortabeler. Water boven de 39°C kan je huid sneller irriteren en je hoofd wat duizelig maken.

Een veel betere instelling is 37°C. Dit is ongeveer je lichaamstemperatuur en voelt heerlijk ontspannen aan, alsof je in een warm bad stapt.

Je hoeft niet te wennen aan de temperatuurverschillen. Voor de meeste gebruikers is dit de ideale stand voor een avondje relaxen.

Wil je echt even flink opwarmen op een koude winterdag? Zet hem dan op 38°C. Elke graad die je lager zet, levert je een directe energiebesparing op. De temperatuurverschillen tussen 37 en 39°C zijn in water klein, maar in energieverbruik groot. Probeer het eens een week en je merkt dat 37°C echt warm genoeg is.

• Standaard temperatuur op 37°C: Dit is je basis. Bespaart tot 15% energie vergeleken met 39°C. Voelt heerlijk ontspannen aan zonder dat je hoofd gaat tollen.
• Maximaal 38°C voor extra warmte: Gebruik dit alleen als het echt nodig is. Boven de 38°C stijgt je verbruik exponentieel en de toegevoegde warmte voelt minder prettig.
• Laagste comfortabele temperatuur uitproberen: Probeer eens 36°C. Als je actief beweegt in de spa (bijvoorbeeld met jets aan) voelt dit al snel warm genoeg. Dit kan tot 25% besparing opleveren.
• Gebruik de timerfunctie: Als je model dat heeft (zoals de MSpa Silver Cloud), programmeer de verwarming zodat hij net voor je gebruik klaar is. Laat hem nooit 24/7 op temperatuur staan.

Isolatie: de stille energieverslinder

Zelfs de beste thermostaat kan je energieverbruik niet compenseren als je warmte direct weer verliest. Naast een goede isolatie is een veilig ingestelde temperatuur minstens zo belangrijk.

Controleer of je spa nog goed geïsoleerd is. Bij opblaasbare spa's is de luchtlaag in de wanden je isolatie.

Check of de wanden nog strak staan. Als de druk in de spa laag is, wordt de isolerende luchtlaag minder effectief. Houd de druk op de geadviseerde waarde, meestal rond de 0,08 bar (afhankelijk van model).

Dit is een simpele check die je energieverbruik direct beïnvloedt. Een simpele upgrade die wonderen doet: een goed passend afdekzeil.

Geen goedkoop dun spul, maar een degelijk isolerend zeil met luchtbelletjes. Dit voorkomt dat de warmte 's nachts wegtrekt en beschermt tegen koude wind. Zelfs bij de Intex PureSpa Plus 4-persoons kan een extra isolerend zeil een wereld van verschil maken.

• Druk in de wanden controleren: Gebruik een fietspomp of de bijgeleverde handpomp om de wanden weer strak te krijgen. Doe dit wekelijks. Een zachte wand lekt warmte.
• Een geïsoleerd afdekzeil gebruiken: Koop een zeil met een luchtkussenlaag. Dit voorkomt dat de bovenste laag water afkoelt. Je spa blijft langer op temperatuur.
• De spa op een verhoogde ondergrond plaatsen: Gebruik een isolatieplaat of een houten vlondertje. De koude grond zuigt warmte uit de bodem. Een simpele oplossing met groot effect.
• Controleer op lekkages: Voel aan de buitenkant van de spa op vochtige plekken. Een klein lekje in de wand of de bodem zorgt voor een constante warmteverlies en een hoger energieverbruik.
• Gebruik een scherm of overkapping: Wind is je grootste vijand. Een simpele windscherm of een overkapping houdt de warmte vast en beschermt het zeil. Dit kan je energieverbruik met 10-20% verminderen.

Filters en waterkwaliteit: de onzichtbare energieverslinder

Je filter is essentieel voor schoon water, maar een vieze filter is een enorme energieverslinder. De pomp moet veel harder werken om water door een verstopt filter te persen.

Dit verbruikt extra stroom en zorgt voor een minder efficiënte verwarming. Controleer je filter eens per week.

Is hij grijs en vol met aanslag? Dan is het tijd voor reiniging of vervanging. Een schone filter zorgt voor een betere watercirculatie en een efficiëntere verwarming.

Je spa verwarmt sneller en houdt de temperatuur beter vast. Let ook op de waterkwaliteit.

Hard water zorgt voor kalkaanslag op de verwarmingselementen en in de leidingen. Dit werkt als een isolatielaagje en vermindert de warmteoverdracht. De Intex PureSpa Bubble Therapy heeft standaard een waterontharder, maar controleer deze regelmatig.

• Filter elke week schoonmaken: Spoel hem af met de tuinslang of gebruik een filterreiniger. Een schone filter verlaagt het energieverbruik met tot 10%.
• Filter elke 2-4 weken vervangen: Afhankelijk van gebruik. Een nieuw filter zorgt voor een optimale doorstroming en dus een efficiëntere verwarming.
• Waterontharder controleren: Als je model er een heeft (zoals de Bestway Lay-Z-Spa Paris), check of deze verzadigd is. Vervang het zout indien nodig om kalkaanslag te voorkomen.
• Gebruik een filterondersteuner: Een product als Filter Clean of een filtercartridge met actieve kool kan helpen om de filter langer schoon te houden, vooral bij intensief gebruik.
• Voorkom te veel vuil in de spa: Gebruik een spatzeil of douch voor je in de spa stapt. Minder vuil betekent een schoner filter en minder energieverlies.
• Controleer de waterhardheid: Gebruik een teststrip om de waterhardheid te meten. Bij een waarde boven de 200 ppm is waterontharder essentieel om je verwarming efficiënt te houden.

De omgeving: hoe je tuin je energieverbruik bepaalt

Waar je spa staat, maakt echt uit. Staat hij in de volle wind?

Dan verliest hij sneller warmte. Een plekje uit de wind bespaart al snel 10-15% energie.

Denk aan een hoekje achter een schutting of onder een afdakje. Zonlicht helpt ook. Een spa die overdag in de zon staat, warmt 's avonds sneller op en verliest minder warmte, zeker in combinatie met een isolerende spa afdekking.

Een plekje in de zon is dus beter dan een plekje in de schaduw, vooral in de lente en herfst. In de zomer kan het water te warm worden, maar dan zet je de verwarming gewoon uit. Denk ook aan de temperatuur van het omgevingslucht. Een spa die 's nachts afkoelt door koude wind, moet harder werken om weer op temperatuur te komen.

Een simpele windscherm of een overkapping kan hier wonderen doen. Dit is vooral belangrijk voor de Bestway Lay-Z-Spa Milan AirJet Plus die vaak jaarrond gebruikt wordt.

• Plaats de spa uit de wind: Gebruik een schutting, een winddoek of een overkapping. Dit voorkomt dat koude lucht de wanden afkoelt.
• Gebruik de zon in je voordeel: Zet de spa op een plek waar de zon 's middags schijnt. Dit helpt om het water op te warmen zonder elektriciteit te verbruiken.
• Voorkom koude grondcontact: Zet de spa niet direct op koud beton of natte aarde. Een isolatieplaat of houten bodem vermindert warmteverlies via de onderkant.
• Overweeg een buitenkachel (optioneel): Als je een houtkachel in de tuin hebt, kun je die gebruiken om de omgeving van de spa te verwarmen. Dit is geen directe verwarming, maar het helpt wel.
• Check de temperatuur van het water bij het vullen: Vul de spa met warm water uit de kraan (max 40°C). Dit scheelt enorm veel energie vergeleken met het opwarmen van koud leidingwater.

Gebruiksgedrag: de grootste bespaarder

Hoe je de spa gebruikt, bepaalt voor een groot deel je energieverbruik.

Een spa die constant op temperatuur blijft, verbruikt continu stroom. Een spa die je alleen aanzet wanneer je hem nodig hebt, verbruikt veel minder. Gebruik de timerfunctie van je spa. Stel in dat de verwarming aangaat 2 uur voordat je wilt relaxen.

Zo is het water perfect warm als je instapt, maar staat de verwarming niet de hele dag aan. Dit is de makkelijkste manier om direct energie te besparen.

Wees realistisch over hoe lang je de spa gebruikt. Een half uur tot een uur is vaak genoeg om te ontspannen.

Daarna kun je de spa weer uitzetten. Laat de jets nog even draaien om het water te mengen, maar zet de verwarming uit. Het water koelt langzaam af en je kunt het de volgende dag weer opwarmen.

• Gebruik de timer of programmeerfunctie: Stel in dat de spa 2 uur voor gebruik aangaat. Dit voorkomt dat je de hele dag onnodig verwarmt.
• Verlaag de temperatuur na gebruik: Zet de thermostaat lager (of uit) na een sessie. Je spa koelt af en de volgende keer kun je hem weer snel opwarmen.
• Beperk de tijd in de spa: Een half uur is vaak voldoende. Langer blijft zitten verleidt tot extra verwarming en verbruik.
• Gebruik de jets verstandig: De jets geven warmte af, maar verbruiken ook stroom. Zet ze aan als je wilt ontspannen, maar uit als je alleen warm wilt blijven.
• Check de buitentemperatuur: Als het buiten warmer is dan 15°C, kun je de spa langer laten afkoelen. Als het vriest, zet hem dan direct na gebruik op een lagere temperatuur om bevriezing te voorkomen.

Controleer je apparaat: technische checks voor efficiëntie

Ten slotte, controleer je spa-apparaat zelf. De thermostaat moet goed werken. Een kapotte thermostaat zorgt voor onnodig veel verwarming of een te koude spa.

Test hem regelmatig door de temperatuur in te stellen en te kijken of het display klopt.

Let op de omgevingstemperatuur van het filterhuis. Als het filterhuis in de koude wind staat, kan de thermostaat te snel afkoelen en de verwarming onnodig inschakelen.

Een simpele isolatie van het filterhuis kan helpen. Dit is vooral belangrijk bij de Coleman SaluSpa Hawaii HydroJet Pro die vaak buiten staat. Let op de Freeze Shield functie.

Deze functie zorgt ervoor dat de spa niet bevriest bij vorst. Dit is handig, maar het verbruikt wel stroom. Bekijk voor meer tips de Dellonda premium spa veelgestelde vragen.

Als je weet dat het gaat vriezen, kun je de spa beter leeg laten lopen en opbergen. Als je hem wilt laten staan, controleer dan of de Freeze Shield goed werkt.

• Test de thermostaat: Zet de temperatuur 2 graden hoger en kijk of de verwarming aanslaat. Wacht even en meet met een thermometer of het water daadwerkelijk warmer wordt.
• Controleer de Freeze Shield: Als je model deze functie heeft, controleer dan of deze ingeschakeld is bij vorst. Zorg dat de stroomtoevoer stabiel is.
• Controleer de stroomkabel: Een beschadigde kabel kan zorgen voor stroomverlies of een storing. Controleer regelmatig op slijtage.
• Reinig de verwarmingselementen (indien mogelijk): Sommige modellen hebben een verwijderbare verwarmingseenheid. Reinig deze voorzichtig om kalkaanslag te verwijderen. Dit verbetert de warmteoverdracht.
• Overweeg een energiemeter: Sluit je spa aan op een energiemeter om precies te zien hoeveel stroom hij verbruikt. Dit helpt je om je instellingen te optimaliseren.